Riskler ve Kontroller

Uygun yetkileri içeren geçerli vekâletnameyle taşınmaz alım satımı yapılabilir. Vekâletnamenin aslı, kapsamı, düzenleyen makamı, geçerliliği ve azil durumu tapu sürecinde kontrol edilmelidir. Yüksek bedelli işlemlerde vekâlet veren kişiyle doğrudan teyit ve hukukî inceleme ek güvence sağlar.

Taşınmaz ticareti yetki belgesi, işletme bilgileri ve ilan yetkisi doğrulanmalıdır. Emlakçının malik tarafından gerçekten görevlendirildiği yazılı belgeyle görülmeli; kapora ve hizmet bedelinin kime, hangi şartla ödendiği sözleşmede açık olmalıdır.

Malik, taşınmaz ve imar-tapu kontrolleri tamamlanmadan kapora verilmemelidir. Tutar, satış bedeli, süre, cayma ve iade koşulları ile tapu tarihi yazılı sözleşmede belirtilmelidir. Ödeme açıklamalı banka transferiyle, doğru hesap sahibine yapılmalı ve dekont saklanmalıdır.

Konum, ada-parsel, yüzölçümü, tapu niteliği, malik, imar ve yol bilgileri ayrı resmî kaynaklardan kontrol edilmelidir. Fotoğraf ve harita işaretinin doğru parsele ait olduğu sahada doğrulanmalıdır. “İmarlı”, “müstakil” veya “yola cepheli” gibi ifadeler belge görülmeden kabul edilmemelidir.

Askıdaki plan değişikliği parselin kullanımını, yolunu, yoğunluğunu veya kamu alanında kalma durumunu değiştirebilir. Askı süresi itiraz bakımından önem taşır. Satın alma öncesinde belediyenin güncel plan ve ilan kayıtları incelenmelidir.

İmar planındaki yol ve kamu hizmet alanları, belediye ve diğer kurumların proje kararları ile tapudaki kamulaştırma şerhleri araştırılmalıdır. Şerh bulunmaması gelecekte risk olmadığı anlamına gelmez. İlgili idarelerden yazılı bilgi alınması yararlıdır.

Alınabilir; ancak koruma statüsü yapılaşma, kullanım, kazı ve proje onaylarını ciddi biçimde sınırlandırabilir. Sit türü, derece, geçiş dönemi koşulları ve kurul kararları doğrulanmalıdır. Yatırım amacı, izin takvimi ve maliyetleriyle uyumlu değilse taşınmaz uygun olmayabilir.

Parselin dere, taşkın alanı ve su toplama havzasıyla ilişkisi DSİ, belediye planları ve saha kotları üzerinden incelenmelidir. Mevsimsel kuru görünüm güvenli olduğu anlamına gelmez. Gerektiğinde hidrolojik ve jeoteknik uzman görüşü alınmalıdır.

Orman kadastrosu, tapu kaydı ve 2/B statüsü mülkiyet ve kullanım imkânını etkiler. Sınır yakınındaki taşınmazlarda yalnızca tapu haritasına bakılmamalı; orman kadastro kayıtları ve kesinleşme durumu araştırılmalıdır. Fiilî kullanım mülkiyet hakkı sağlamaz.